ArcheoHotSpots

‘De gebruikers van deze objecten, dat zijn wij, maar dan in een andere tijd’

 dinsdag 13 juni 2017 16:58
‘De gebruikers van deze objecten, dat zijn wij, maar dan in een andere tijd’

Interview Elvira van den Berg, vrijwilliger bij ArcheoHotspot in Amsterdam

 

Het werk bij een ArcheoHotspot is nuttig , maar ook gevarieerd. Soms komen er bijzondere dingen voorbij. Als mensen meer informatie komen vragen over een object dat ze zelf hebben gevonden, bijvoorbeeld. We spreken met Elvira van den Berg, vrijwilliger bij de ArcheoHotspot in het Allard Pierson Museum in Amsterdam. Zo kwam er iemand met een kosher loodje binnen dat in de binnenstad van Amsterdam was gevonden. Misschien is deze wel door haar eigen voorouders gebruikt!

 

Elvira is na haar studies archeologie en klassieke talen aan de UvA betrokken gebleven bij de klassieken. Na een stage bij het Allard Pierson Museum en veldwerk in zowel Griekenland als Italië heeft ze altijd een goede band behouden met het museum. Ze kwam in aanraking met de ArcheoHotspots op de Uitmarkt. Het project was toen net nieuw en werd gepromoot met een stand. Ze is toen in contact geraakt met de coördinator en is vervolgens uitgenodigd om vrijwilliger te worden. Dat leek haar erg leuk. Ze is nu twee dagen in de week in de ArcheoHotspot te vinden. ‘Het mooiste van het werk bij de Hotspot is toch wel het uitvoeren van het onderzoek zelf, het plakken, het werken met vondstmateriaal. Wat dat betreft ben ik een echte archeoloog. Je bent indirect toch ook bezig met het uitvoeren van het archeologisch onderzoek.’

 

Metrovondsten

In de ArcheoHotspot in het Allard Pierson wordt bijna uitsluitend met materiaal gewerkt dat van opgravingen in Amsterdam afkomstig is. Zo is er gewerkt met materiaal dat bij de aanleg van de Noord-Zuidlijn naar boven is gekomen, maar soms is het materiaal dat al langer op de plank heeft gelegen. Het huidige materiaal komt uit de opgravingen bij de aanleg van de Oostlijn van de metro in 1981. Al die tijd, 35 jaar, heeft het opgeslagen gelegen en is er geen geld en tijd geweest om het uit te werken.

 

De vondsten zijn van ongeveer 1600 tot 1750. Het resultaat van het onderzoek zal worden gebruikt voor een tentoonstelling bij het Joods Historisch Museum over de Joodse identiteit. De put waar momenteel aan wordt gewerkt komt van een huis op het voormalige eiland Vlooienburg vandaan. Op deze plek staat nu de Stopera. Maar naast een professionele interesse heeft Elvira ook een persoonlijk band met dit materiaal. De Oostlijn gaat dwars door de voormalige Joodse buurt waar haar eigen voorouders hebben gewoond.

 

Elvira: ‘Het is toch belangrijk werk wat we doen. Het is ons eigen erfgoed. Onze eigen voorouders. In mijn geval ook letterlijk.’ Het aardewerk is zeer gevarieerd en brengt veel informatie naar boven over deze vroege bewoners. ‘Mijn favoriete vorm van het aardewerk dat we vinden is toch de skillet, een soort steelkoekenpan’.

 

Werken met bezoekers: niet nog meer scherven maken!

Een ander belangrijk onderdeel van het werk bij de ArcheoHotspot is om al die informatie ook door te geven. Het uitleggen van het verhaal. Beerputten lenen zich daar goed voor, omdat er veel over te vertellen valt en het mensen echt aanspreekt. Van de verschillende activiteiten merkt ze dat het scherven plakken het meest wordt gewaardeerd. ‘Het zeven van residu hebben we in het begin ook gedaan, maar dat werd al snel saai en je vertelt dan steeds hetzelfde verhaal. Bij de scherven is het verhaal gevarieerder.’

 

Dat is een mooie eigenschap van de ArcheoHotspots. Het kan informatie en communicatie bieden bij actuele opgravingen. Mensen vinden opgravingen toch altijd spannend. Er hoort het gevoel van schatgraven bij, het vinden van goud. Bezoekers van de ArcheoHotspot zijn dan ook altijd enthousiast, ze hebben het nog nooit eerder meegemaakt dat ze historisch materiaal zelf mogen aanraken en ermee werken. Het geeft ze het gevoel hebben dat ze echt helpen.

 

De mensen die hier langs komen zijn erg gevarieerd. Het zijn wel altijd mensen die geïnteresseerd zijn in archeologie, maar een mooie combinatie van Amsterdammers en toeristen. ‘Je merkt de laatste tijd dat de mond op mond reclame zijn werk begint te doen. Er komen steeds meer mensen terug en steeds meer mensen komen specifiek voor de ArcheoHotspot’. Dat zijn dan vooral ouders met kinderen van 6 tot 11 jaar. Die kunnen hier echt interesse in hebben en uren blijven. ‘Ook in de vakanties, als we speciale activiteiten voor kinderen hebben is het druk. Zo kon je hier laatst Romeins haren vlechten en hebben we een workshop gehad waar kinderen met Playmobil figuurtjes filmpjes konden maken’.

 

Hoewel het niet altijd helemaal gaat zoals de bedoeling is. Zo was er eens een jongen die een dinosaurus maakte van aan elkaar geplakte scherven. ‘Ook gebeuren er wel eens ongelukjes, dan stoot iemand een pot om. ‘Niet nog meer scherven maken!’, zeg ik dan maar.

 

Kosher loodje

De momenten die het beste bijblijven zijn die wanneer mensen met eigen objecten langskomen. Zo was er een man die munten en een koosjer loodje had gevonden en langs kwam om daar informatie over te vragen. Zo’n loodje is een klein waarmerk dat aan bijvoorbeeld de poot van een kip werd bevestigd als teken dat deze op de juiste manier was geslacht. ‘De man kwam later nog terug met het loodje en heeft het toen aan mij geschonken. Het ligt momenteel hier in de vitrine in de ArcheoHotspot. Het heeft een opschrift van Hebreeuwse tekst’.

Uitwisseling met de andere ArcheoHotspots

Elvira ziet veel in het idee om meer uitwisseling te hebben met de andere Hotspots. Ze heeft nog geen andere locaties of vrijwilligers gezien. ‘Het lijkt me wel leuk als er meer uitwisseling is met andere ArcheoHotspots. Het is wel erg leuk dat elke ArcheoHotspot zo zijn eigen thema heeft, maar persoonlijk zou ik ook wel eens iets met Romeinse vondsten willen doen. Maar ja, die waren hier niet in Amsterdam’. Ze ziet wel iets in gezamenlijke archeologische colleges of achtergrondinformatie over de vondsten en het werk dat we doen. ‘Als we dat gezamenlijk doen, dan zie je ook eens de andere mensen. Weer eens iets anders dan de beerputten’.

 ArcheoHotspot Amsterdam

 

Archief

ArcheoHotspot